ابراهيم عاملي ( موثق )

241

تفسير عاملي ( فارسي )

و توئى يار ما و متولَّى كار ما ، پس بيامرز ما را و ببخشاى بر ما و تو بهترين آمرزندگانى . مجمع البيان : سعيد بن جبير گفته است : يعنى اين گرفتارى و محنت آزمايشى است از سوى تو در تكليف بر صبر و بندگى در برابر اين زلزله و حوادث غير منتظر . و ابن عباس گفته است : يعنى اين زلزله عذابى است از جانب تو در برابر كفر و گوساله پرستى و تقاضاى رؤيت . تأويلات كاشانى : يعنى اين گرفتارى بصفات نفس و هوى پرستى از جانب تو هست كه ديگرى را در آن قدرتى نيست . تفسير عبده : يعنى اين عملى كه موجب زلزله شد و آنها را گرفتار كرد ، ابتلا و آزمايش تو بود براى نمودارى استعداد و مكنونات طينت آنها كه در نظام احسن ، و حكمت آفرينش هميشه در جريان است . استاد فلسفه ى ما مرحوم آقا بزرگ شهيدى ميفرمود : موساى فقير حقّ داشت كه ميگفت « إِنْ هِيَ إِلَّا فِتْنَتُكَ » . « أُصِيبُ بِه مَنْ أَشاءُ » 156 مجمع : قرائت حسن و عمر و الاسوارى « اساء » با سين و به صورت فعل غايب ماضى است يعنى : بد كرد ، و در نتيجه تغيير نميكند . « وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ » 156 مجمع : حديثى است كه پيغمبر به نماز ايستاد و عربى در نماز بود و گفت : « اللَّهم ارحمني و محمّدا و لا ترحم معنا احدا » يعنى اى خدا به من و محمّد رحم كن و ديگرى را با ما شريك مكن ، چون پيغمبر نماز را تمام كرد فرمود : « تحجّرت واسعا » يعنى چيز نامحدود را ديواردار كردى ، و مقصود آنحضرت رحمت خداوند بود . تفسير حسينى : نزد محقّقان رحمت دواست : يكى رحمت ذاتيّه كه آن را مطلقه و امتنانيّه ميگويند ، و آن رحمتى است ، همه چيز را فرا رسيده ، چنان كه فرمود : « وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ » و نتيجه ى آن عطا دادن است بيسابقه ى سؤال سائل ، و وسيله ى حاجت محتاج ، يا ثبوت استحقاق بوجهى از وجوه ، بيت : اى بداده رايگان صد چشم و گوش نى ز رشوت پخش كرده عقل و هوش